Is AI al iets voor mijn bedrijf? Dit zegt de praktijk

Elke week krijg ik de vraag wel een keer, meestal na een borrel of aan de rand van een netwerkbijeenkomst: is AI al iets voor mijn bedrijf, of ben ik gewoon te vroeg? Er volgt meteen een disclaimer. Wij zijn maar een klein bedrijf. Wij hebben geen IT-afdeling. Wij doen dit soort dingen nog met Excel en een gedeelde mailbox.

Die twijfel is niet gek. Maar de vraag zelf is verkeerd gesteld.

Personeelstekort duwt bedrijven richting automatisering, of ze willen of niet

Het CBS publiceerde in april 2026 cijfers uit de Conjunctuurenquête die het patroon scherp maken. 64 procent van de Nederlandse bedrijven heeft last van personeelstekort. Als reactie daarop zet 29,7 procent van alle bedrijven meer in op automatisering, tegen 24,7 procent een jaar eerder. Dat is een sprong van vijf procentpunt in twaalf maanden, in één sector zelfs harder: bij informatie en communicatie steeg het van 28,5 naar 44,1 procent.

Interessant is de uitsplitsing naar bedrijfsgrootte. Kleinbedrijf, tot vijftig werknemers, zit op 20,1 procent. Middenbedrijf op 28,1 procent. Grootbedrijf op 40,4 procent. Het mkb loopt dus merkbaar achter, terwijl het personeelstekort daar even hard voelt. Soms harder, omdat één zieke medewerker in een team van acht een ander gat slaat dan in een team van tachtig.

Dat gat verklaart zich niet vanuit techniek. Automatisering werkt voor een team van vijf net zo goed als voor een team van vijfhonderd, vaak makkelijker zelfs, want er zit geen goedkeuringstraject van drie managementlagen tussen. De aanname dat het alleen iets voor grote bedrijven is, blijft desondanks hardnekkig hangen. Ik hoor het letterlijk terug bij ondernemers: wij zijn te klein voor dit soort dingen. Bij een mkb-bedrijf kan de eigenaar juist vandaag besluiten iets te proberen en volgende week al weten of het werkt, zonder dat er eerst een jaar pilot aan voorafgaat.

Is AI al iets voor mijn bedrijf? Kijk naar het proces, niet de strategie

De vraag die er echt toe doet is niet of AI iets voor jouw bedrijf is. Het is welk proces bij jou zoveel tijd kost dat het de moeite waard is om aan te pakken. Bij klanten waar ik mee werk zit dat vaak in het begin van het verkoopproces: een offerte die door drukte pas na twee dagen de deur uitgaat, een lead die drie keer moet bellen voor er iemand reageert. Ik schreef eerder over hoe traag dat proces bij veel mkb-bedrijven loopt, en het patroon is steeds hetzelfde. Niet omdat niemand het wil oppakken, maar omdat het tussen alle andere dingen door moet.

Dat is een ander uitgangspunt dan het bedenken van een AI-strategie. Het is kijken naar waar de tijd nu al weglekt, en dat ene proces zo bouwen dat het op de bestaande systemen doorloopt, zonder dat iemand er continu naar hoeft om te kijken. Geen nieuw platform waar het hele team op moet overstappen. Gewoon het proces dat er al is, sneller.

Dus, is AI al iets voor jouw bedrijf? Waarschijnlijk wel, alleen niet op de manier die je verwacht. Niet als grote transformatie, maar als het ene trage proces dat je allang kent en waar je eigenlijk nooit tijd voor hebt om het aan te pakken. Welk proces is dat bij jou?