← Alle posts
peterreckers · 18 november 2026 · 4 min

Maatwerk automatisering mkb: waarom het nu wel loont

#maatwerk#automatisering#mkb

Lang was het eerlijke antwoord op de vraag of maatwerk iets is voor een bedrijf met twintig man: liever niet. Maatwerk automatisering was voor het mkb een gok. Te duur, te traag. En als het project halverwege vastliep, zat je met een half systeem en een lege pot. Dat antwoord klopt niet meer. De rekensom is omgedraaid.

Waarom het mkb lang wachtte

Kijk naar de cijfers van het CBS. In 2025 gebruikte ongeveer 30 procent van de bedrijven met 10 tot 249 werknemers minstens één AI-toepassing. Bij grote bedrijven was dat 66 procent. Bedrijven die afzien van AI noemen vooral één reden: gebrek aan ervaring. Driekwart zegt dat.

Dat is geen onwil. Wie geen eigen IT-afdeling heeft, kan moeilijk inschatten wat een project gaat kosten. En maatwerk liet zich ook slecht schatten. Een koppeling tussen je offertetool en je planning kon zomaar een kwartaal duren, met een rekening die meeliep. Dan kies je als ondernemer de veilige route. Een standaardpakket, en de rest blijft handwerk.

Ondertussen is AI wel binnengekomen, via de achterdeur. Volgens de MKB Barometer van Exact zegt 70 procent van de mkb-ondernemers AI te gebruiken, tegen een derde vorig jaar. Ruim de helft gebruikt het vooral voor teksten en afbeeldingen. En 47 procent weet nog niet goed hoe ze het effectief inzetten. Bijna iedereen heeft dus een chatbot openstaan, terwijl het werk zelf nog net zo loopt als drie jaar geleden. Daar schreef ik eerder over in AI als losse tool.

Wat er veranderd is aan maatwerk automatisering voor het mkb

Het bouwen zelf is goedkoper geworden. Met taalmodellen en programmeerhulp schrijft een ervaren engineer in een paar weken wat vroeger een kwartaal kostte. Dat zie ik in mijn eigen werk, en het is ook de kern van een recent stuk op Consultancy.nl: maatwerk kost nu weken in plaats van kwartalen, en dat helpt kleine bedrijven meer dan grote.

Waarom kleine meer? Een groot bedrijf heeft al een IT-afdeling en een begroting voor projecten die een jaar duren. Voor hen is het verschil vooral tempo. Voor een bedrijf met vijftien man is het verschil of het überhaupt kan. Een project van zes weken met een vaste prijs past in een jaarbegroting. Een project van negen maanden met een open einde niet.

En je hoeft je werk niet meer om een pakket heen te buigen. Standaardsoftware doet het grootste deel prima. Maar juist het laatste stuk, de uitzonderingen en de koppelingen, is waar je team de uren kwijtraakt. Dat stuk laat je nu bouwen zoals jullie werken. Op je eigen systemen, of naast wat je al hebt. Meer over die afweging lees je in maatwerk software of SaaS.

Wat dit betekent als je nu twijfelt

De Nederlandsche Bank publiceerde deze week een analyse met een nuchtere conclusie. Echte productiviteitswinst komt pas als bedrijven AI breed inzetten en opnemen in het dagelijkse werk. Kleinere bedrijven lopen daar nog achter.

Dat is het waarom-nu in een paar zinnen. Bijna iedereen heeft AI inmiddels in huis. Het voordeel schuift dus op naar wie het in het werk zelf verwerkt. En de drempel om dat te doen ligt flink lager dan een paar jaar terug.

Neem het offerteproces. Een aanvraag komt binnen, iemand zoekt prijzen op, kopieert gegevens, maakt een document en stuurt het door ter controle. Elke keer dezelfde handelingen. Wie dat automatiseert, stuurt offertes binnen een uur de deur uit. Wie wacht, blijft afhankelijk van wie er die dag toevallig tijd heeft. En met een personeelstekort is dat precies de persoon die je niet hebt.

Ik ga je niet vertellen dat je morgen moet beginnen omdat anders de boot vertrekt. Die verhalen ken je. Wel dit: het argument om te wachten, dat maatwerk automatisering voor het mkb te duur en te onzeker is, staat een stuk zwakker dan twee jaar geleden. Het loont om die som opnieuw te maken.

Welk proces in jouw bedrijf heb je ooit afgeschreven omdat maatwerk te duur was? Grote kans dat die rekensom nu anders uitvalt.